خارج از زمین

تلسكوﭖ فضايي سوييفت ناسا به علت مشكلي فني ، رصدهايش را متوقف كرده است. سرﭘرستان تيم تحقيقاتي آن بابت رفع اين مشكل مطمئن هستند اما در زمان تعمير از رصد برخي انفجارهاي كيهاني باز خواهند ماند.

ماهواره سوييفت در نوامبر۲۰۰۴ ﭘرتاب شده است. اين ماهواره براي مطالعه انفجارهاي گاما طراحي شده است.انفجارهاي گاما به علت مرگ ستاره هاي ﭘرجرم يا برخورد باقيمانده جرم ستاره هاي مرده‌ي چگال به وجود می‌آيند.

سوييفت تا قبل از آخرين ارتباطش به خوبي كار مي‌كرد، اما آخرين بار تاخيري در ارتباط داشت كه همگان را نگران كرد. سوييفت خيلي سريع ابزارها را به سوي انفجارهاي كوچك هدف می‌گرفت و آن‌ها را ثبت مي‌كرد. اين قابليت سوييفت علت موفقيتش بود، ولي در ۱۰ آگوست قسمت تحمل كننده‌ي بار براي چرخش ابزارها به سوي انفجار خراب شد. گويي سوييفت فلج شده ‌است و ديگر نمي‌تواند جهت‌يابي كند. اين مشكل تا آنجا ﭘيش رفت كه به اشتباه ستاره‌ي دوتايي X-۱ عقرب را به عنوان انفجار گامايي ثبت كرد!

براي جلوگيري از به وجود آمدن مشكلات آينده٬ ماهواره در حالت ﭘايدار و ايمن قرار داده شد. به طوري كه ماهواره با سنسورهاي خورشيدي خود كار مي‌كند و جلوي آن به سمت خورشيد است. در اين حالت تمام دستگاه‌ها خاموش است و نمي‌توانند رصد كنند.

«جان نوسك» (John Nousek)‌سرﭘرست ماموريت‌هاي سوييفت مي‌گويد:"اولين هدف ما تعمير سوييفت است. ما مي‌خواهيم مطمئن باشيم كه سوييفت زنده خواهد ماند".
به نظر مي‌رسد مشكل از طرف ژيروسكوپ‌ها باشد اما اينكه اين مشكل نرم‌افزاري است یا سخت‌افزاري، نياز به بررسي بیشتري دارد. اگر اين مشكل تنها به ژيروسكوپ‌ها مربوط باشد مي‌توان از دو ژيروسكوﭖ ذخيره استفاده كرد تا دوباره ماهواره به حالت عادي برگردد.

اما نكته‌ي مهم اينجاست كه با تعمير دوباره سوييفت اين ماهواره به حالت اول برنخواهد‌گشت، چون در حال حاضر تمام دستگاه‌ها خاموش است و راه‌انداي دوباره‌ي آنها خود به زمان نياز دارد. برطبق گفته‌ي نوسك اين زمان دست كم دو هفته است.

نوسك مي‌گويد:"سوييفت تا به حال ۲۵۰ انفجار گاما را ثبت كرده، به طور متوسط مي‌توان گفت هر هفته دو انفجار را تشخيص داده است. تا تعمير دوباره‌ي آن بسياري از اين فرصت‌ها از دست خواهد رفت و تيم تحقيقاتي از اين موضوع ناراحت است.اما همه ما به زنده ماندن سوييفت اميدواريم".

 منبع:مجله نجوم